Je hebt pijn net onder je knieschijf. Die speelt op als je springt, landt, hurkt of de trap af loopt, en met rust is het niet overgegaan. Onwijs balen, zeker als je je sport al hebt teruggeschroefd en het toch pijn blijft doen.
In de meeste gevallen heeft de pees onder je knieschijf een deel van zijn belastbaarheid voor (een bepaald soort) belasting verloren. Dat kun je met de juiste aanpak weer opbouwen.
Wat is een zogenoemde 'jumpers knee' eigenlijk?
Jumpers knee is de dagelijkse naam voor patellapeestendinopathie, een belastingsprobleem in de pees die je knieschijf met je scheenbeen verbindt. Ondanks hoe het voelt, is het meestal geen ontsteking die je met rust kunt uitzitten. Het is een pees die bijvoorbeeld het springen, landen en afremmen dat je ervan vraagt niet meer goed aankan en dat laat hij merken met pijn precies rond de pees.
Dat onderscheid is belangrijk. 'Beschadigd' klinkt blijvend. Een pees die minder belastbaar is kan weer sterker en veerkrachtiger worden als je hem op de juiste manier belast.
Waarom verhelpt rust mijn peespijn vaak niet?
Een pees houdt zijn kracht en belastbaarheid op peil dóór (verschillende vormen van) belasting. Haal die belasting helemaal weg en allebei nemen ze af. Ga je terug naar je sport, dan is de pees minder goed voorbereid dan daarvoor, en komt de pijn terug, vaak erger.
Rust voelt als een verstandige keuze. Voor pezen pakt het meestal averechts uit.
Dat betekent niet dat je door scherpe pijn heen moet trainen. De zware, verende belasting, het springen, wenden en diep landen kun je een tijdje terugschroeven. Helemaal stilzitten is zelden de oplossing.
Wat wel helpt: de pees stap voor stap weer opbouwen
De kern van herstel is opbouwende, gedoseerde belasting. Je belast de pees zwaar genoeg om hem te prikkelen en gecontroleerd genoeg om hem niet te overbelasten, en van daaruit bouw je op.
Eén ding is duidelijk geworden. Geen enkele oefening is een wondermiddel, en de oude gewoonte om alleen langzame excentrische squats op een schuine plank te doen is niet het hele antwoord. In een onderzoek bij patiënten met een patellapeestendinopathie deed een volledig opbouwend belastingsprogramma het beter dan alleen excentrische oefeningen, en de meeste van die patiënten hadden al andere behandelingen geprobeerd zonder volledig te herstellen. Wat telt is dat de belasting past bij de huidige staat van jouw pees en stap voor stap meegroeit.
Mensen vragen bijna altijd of bewegen pijn mag doen, en of belasten het niet erger maakt. Een beetje pijn tijdens de oefeningen mag er zijn, zolang die acceptabel blijft en binnen een dag wegzakt. Pijn betekent hier niet dat je iets beschadigt. Het is informatie over hoeveel de pees op dat moment aankan.
Maar wat als de echo schade of slijtage laat zien?
Veel mensen komen binnen met een echo of MRI waarop veranderingen in de pees te zien zijn en dat maakt hen ongerust. Wat je ziet op de scan zegt minder dan je zou denken.
Een scan laat de structuur van de pees zien. Hij laat je pijn niet zien. Mensen zonder enige klacht laten vaak dezelfde veranderingen zien en blijven pijnvrij actief. En de pees hoeft er op de scan niet beter uit te zien voordat jij je beter voelt. In een onderzoek voorspelde hoe de pees er aan het begin uitzag niet wie er herstelde. Veranderingen op een scan betekenen niet dat je knie onherstelbaar is.
Hoelang duurt het voordat een jumpers knee herstelt?
Hoelang het herstel duurt, hangt vooral af van hoe lang je de klacht al hebt. Als de pees al een tijd opspeelt, gaat het meestal om maanden en niet om dagen, en is drie tot zes maanden opbouwen heel normaal. Maar het hoeft niet altijd zo lang te duren. Is de pijn net begonnen, of kwam die door een duidelijke piek in belasting, bijvoorbeeld een keer flink meer trainen, een nieuwe sport of een eenmalige zware inspanning, dan kan het een stuk sneller wegzakken zodra je die belasting goed aanpast. Soms al binnen een paar weken. Hoe dan ook gaat het meestal stap voor stap, en maken een duidelijk plan en goede begeleiding het verschil tussen doorzetten en opgeven.
Hoe pakken wij een jumpers knee aan bij EBP Studio?
Veel mensen die bij ons komen hebben al gerust, gerekt of al verschillende fysiotherapeuten gezien zonder dat de situatie verbeterde. Wij beginnen bij de vraag achter de klacht: waar schiet de belastbaarheid precies tekort en hoe bouwen we die weer op terwijl je zo veel mogelijk van je activiteiten en sport kan blijven genieten? We bouwen het plan op rond jouw knie, jouw sport en de activiteiten die belangrijk voor je zijn.
Loop je nog steeds met een knie die opspeelt bij springen, squats of in het dagelijks leven? Plan een afspraak, dan kijken we samen waar het vastzit en wat er nodig is om verder te komen.
Veelgestelde vragen
Moet ik stoppen met trainen bij een jumpersknie?
Volledige rust is meestal niet het antwoord. De pees wordt sterker door belasting en verliest belastbaarheid als je die wegneemt. De zwaarste spring- en landbelasting kun je een tijdje terugbrengen, maar opbouwende oefeningen horen bij het herstel.
Hoelang duurt het herstel van een patellapeestendinopathie?
Reken op maanden in plaats van dagen. Drie tot zes maanden gestaag opbouwen is gebruikelijk, en langer bestaande klachten kunnen langer duren. De vooruitgang verloopt meestal geleidelijk.
Vertelt een scan hoe erg mijn jumpers knee is?
Niet echt. Een scan laat de structuur van de pees zien, niet je pijn. Dezelfde veranderingen komen voor bij mensen zonder klachten, en hoe de pees eruitziet voorspelt het herstel niet betrouwbaar.
Deze pagina is onderdeel van onze gids over peesklachten.
.jpg)
.jpg)
